ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋ । ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ

ਸਭ ਰੰਗ

  •    ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਅਸੀਂ ਕਿੱਧਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਡਰ ਡਰ ਕੇ ਨਾ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਦਿਲ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕਰਮ-ਯੋਗੀ ਬਣੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਪਰਾਈ ਆਸ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਨੌਜਵਾਨੋ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਇਕੱਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਿਸਾਬ ਮੰਗਦੀ ਹੈ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਰੱਖੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਉੱਚਾ ਦਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਿੱਖਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨਹੀਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸੱਜਣਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਰਿਆਦਾ, ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਲੀਕਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜਨਮ ਸੁਹੇਲਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਚਾਨਣ ਦਾ ਵਣਜਾਰਾ - ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾਊੂਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣਾ ਬੁਢਾਪਾ ਆਪ ਸਵਾਰੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਆਪ ਲੱਭੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਜਿੱਤਣਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜਨਮ-ਮਰਨ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਵੱਡੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ-ਵੱਡੇ ਗੁਣ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮੰਗਣ ਗਿਆ ਸੋ ਮਰ ਗਿਆ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਉਦਮੀ ਬਣੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕੱਲ ਆਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਆਵੇ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਹੰਕਾਰਿਆ ਸੋ ਮਾਰਿਆ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਹਾਦਸੇ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਪੂਰਨ ਮਨੁੱਖ ਬਣੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਹਾਰ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਉਹਾਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਦੋਸਤੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਰੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕਰਜ਼ ਅਤੇ ਫ਼ਰਜ਼ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਤੁਸੀਂ ਹਾਰ ਕੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਿਤਾਰੋਂ ਸੇ ਆਗੇ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮੈਂ, ਮੇਰੀ ਛੱਡੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਦਲੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਖੁਦੀ ਨੂੰ ਕਰ ਬੁਲੰਦ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਪੁਤਲਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਲੀਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਓ ਆਪਣੀ ਕਾਰਜ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਈਏ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਤਮ-ਮੰਥਨ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕੰਡਿਆਲੇ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਉਹ ਦਿਨ ਕਦ ਆਉਣਗੇ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਤਯੁਗ ਦਾ ਸੱਚ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਗੁਰੂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਬਣੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਅਪਨੀ ਜੀਤ ਕਰੋਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜੀਓ ਅਤੇ ਜੀਉਣ ਦਿਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਪੁਲ ਅਤੇ ਦੀਵਾਰਾਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਦੇਖ ਪਰਾਈ ਚੋਪੜੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਾਡੀਆਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀਆਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਠੋਕਰਾਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਆਪਣਾ ਆਸਮਾਨ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਗੁਰੂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜਾਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜਹਾਨ ਹੈ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਿਰਜਨਹਾਰੇ ਹੱਥ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੇ ਸਹਾਰੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਫ਼ਲ ਜੀਵਨ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਲਾਹਨਤ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਿਠਤੁ ਨੀਵੀ ਨਾਨਕਾ.... / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਨੁੱਖ ਹਾਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕਰਮ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਰਾਵਣ ਮਰਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕੀ ਬੋਲੀਏ ਅਤੇ ਕੀ ਨਾ ਬੋਲੀਏ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਧਰਮ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮੌਤੋਂ ਭੁੱਖ ਬੁਰੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰੀਆ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮੰਤਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਣ ਕੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਧਰਮ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੇ ਸਹਾਰੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਚੋ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਲਾਠੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਲਾਠੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਲਾਠੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸੱਸ ਕਰੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਕਰੇ ਸਤਿਕਾਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲੋਅ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਔੌਰਤ ਦੇ ਵਧਦੇ ਕਦਮ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਦੌਲਤ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਬਣੇ ਹਾਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਚਾਬੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਚੱਲਣਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਬੰਦੇ ਦਾ ਬੰਦਾ ਦਾਰੂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਾਲ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣਾ ਪਰ ਮਗ਼ਰੂਰ ਨਾ ਹੋਣਾ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਣ ਕੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜਨਮ ਜਨਮ ਦਾ ਸਾਥ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕਲਿ ਤਾਰਣ ਗਰੂ ਨਾਨਕ ਆਇਆ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਜਾਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜਹਾਨ ਹੈ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੀ ਕੀ ਹੈ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਤੇ ਕੁਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਕਰਮ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਆਪਣੇ ਸਹਾਰੇ ਜੀਓ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਸਾਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਰੱਬ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  •    ਔੌਰਤ ਦੇ ਵਧਦੇ ਕਦਮ / ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ (ਲੇਖ )
  • ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਓ (ਲੇਖ )

    ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ   

    Email: gursharan1183@yahoo.in
    Cell: +91 94631 89432
    Address: 1183, ਫੇਜ਼-10
    ਮੁਹਾਲੀ India
    ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ


    ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਇਹ ਖਾਹਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
    ਕਿ ਉਸਦਾ ਇਸ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇ।
    ਉਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸੀਅਤ ਹੋਵੇ
    ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇ।


    ਅੱਜ ਕੱਲ ਜਿੱਧਰ ਵੀ ਜਾਓ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਹਰ ਤਰਫ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਗੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾਓ, ਬੱਸਾਂ ਵਿਚ ਜਾਓ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟਿਕਟ ਲੈਣ ਵਿਚ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਵਿਚ ਦਿਕੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕਾਰਨ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰੋਜ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਵੀ ਭੀੜ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਓ, ਸਿਨੇਮੇ ਜਾਓ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ-ਖਾਨੇ ਜਾਓ ਸਭ ਪਾਸੇ ਰਸ਼ ਹੀ ਰਸ਼ ਹੈ। ਮੰਦਰ, ਮਸਜਿਦ ਤੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੁਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਕੁੰਭ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕ ਭੀੜ ਵਿਚ ਦੱਬ ਕਿ ਮਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਫਿਰ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਮਿੰਟ ਵਿਚ ੨੫੮ ਬੱਚੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣੇ ਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨੇ ੭ ਅਰਬ ਦਾ ਆਂਕੜਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ( ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ੧੨੧ ਕਰੌੜ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ ) । ਸੱਤ ਅਰਬ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਿਚ ਭਲਾ ਇਕੱਲੇ ਕਾਰੇ ਮਨੱਖ ਦੀ ਕੀ ਹੌਦ ਹੈ? ਇਤਨੀ ਕੁਰਬਲ ਕੁਰਬਲ ਵਿਚ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਡਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਖਾਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਧਰੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਹੋ ਕਿ ਇਕੱਲਾ ਨਾ ਪੈ ਜਾਏ। ਕਿਧਰੇ ਉਸ ਦੀ ਹੌਂਦ ਹੀ ਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਏ। ਅੱਜ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਗੁਆਚੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਹੀ ਕਦੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।

    ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਇਹ ਖਾਹਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਇਸ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸੀਅਤ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਖਾਹਿਸ਼ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖਾਹਿਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਖੂਦ ਹੀ ਇਸ ਪਾਸੇ ਜਿਆਦਾ ਯਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੱਛੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਦੀ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਕਿਂਉਕਿ ਉਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਉਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਤੁਸੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਨਾ ਗੁਆਂਚੋ। ਆਪਣੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਓ। ਇਕ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਬਣੋ। ਮਹਾਨ ਬਣੋ। ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ? ਤੁਹਾਡਾ ਮਜਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀ ਇਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਆਕਰਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਕਰੋ। ਕੱਲ ਨੂੰ ਇਹ ਹੀ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਫਿਰਨਗੇ। ਜਦ ਤੁਸੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਟੀਸੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਉਪਰ ਚੁੱਕਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਫਿਰ ਦੇਖਣਾ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਰੂਰ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਜਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ।

    ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਹਿਫਿਲ ਵਿਚ ਆਇਆਂ ਮਹਿਫਿਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਖੁਸ਼ਬੂ ਜਿਹੀ ਫੈਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਹਿਫਿਲ 'ਚਂੌ ਉਠ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਿਫਿਲ ਬੇਰੌਣਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਠੰਡਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵੀਰਾਨੀ ਜਿਹੀ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਚੁੱਪ ਜਹੀ ਵਰਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

    ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਹੁਸਨ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਤੋਂ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਇਨਾਂ ੰਿਤੰਨਾ ਚੀਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ ਨਹੀ ਤਾਂ ਵੀ ਘਬਰਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਸਾਨ ਜਨਮ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਦਵਾਰਾ ਆਪਣੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਸਰਕਲ ਵਿਚ ਜਾਂ ਉਸਤੋਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੁਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀ ਵੀ ਮਹਾਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਹੇ ਬੀਜ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਦਰਖਤ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਨਾਵਾਂ ਛੁਪੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਜ ਨੂੰ ਜਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੇ ਸਿਰ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਾਦ ਆਦਿ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੁੰਘਰਦਾ ਅਤੇ ਮੌਲਦਾ ਹੈ। ਸਮਾ ਪਾ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਸੰਪੂਰਨ ਬੂਟਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਾਂ ਕੋਈ ਗੁਣ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਥੋਹੜੀ ਜਹੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਦਵਾਰਾ ਆਪਣੇ ਇਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਕਿ ਮਹਾਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

    ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਔਗੁਣਾ ਨੂੰ। ਕਈ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣੇ ਗਏ ਹਨ :- ਬਦਨਾਮ ਹੋਂਗੇ ਤੋ ਕਿਆ ਨਾਮ ਨਾ ਹੋਗਾ। ਅਸੀ ਐਸਾ ਨਾਮ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਚੋਰ, ਸਮਗਲਰ, ਡਾਕੂ, ਕਾਤਿਲ ਅਤੇ ਭਰਿਸ਼ਟ ਆਦਮੀ ਵੀ ਖਾਸ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਵੱਛ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਸੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਗੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਣੀ। ਅਸੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਮਨਮੋਹਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਸੀ ਸਭ ਪਾਸੇ ਮਹਿਕ ਫੈਲਾਉਣੀ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਕੰਡੇ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਫਰ ਨੂੰ ਸੁਖਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਆਪ ਸੁਖੀ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ।

    ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਅੰਦਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਸਲੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਇਮੇਜ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸਦੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਛਾਣ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੱਪੜੇ ਪਾਣ ਦਾ ਢੰਗ ਆਪਣਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਟਾਈਲ ਆਪਣਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਉੱਠਣ ਬੈਠਣ ਦਾ ਢੰਗ ਨਿਰਲਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਗੱਲ ਬਾਤ ਸੋਹਣੀ ਤਰਾਂ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਨਜਰ ਮਿਲਾ ਕਿ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤੱਕਣੀ ਅਤੇ ਉਪਰੋਂ ਮਿੱਠ-ਬੋਲੜਾ ਹੋਣਾ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਇਕ ਗੁਣ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਇੱਜਤ ਨਾਲ ਜੀ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਉਣਾ ਵੀ ਚੰਗੇ ਸਲੀਕੇ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਈ ਬੰਦੇ ਲਿਖਦੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹਨ। ਕਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਅੱਵਲ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਜੀ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਈ ਵਿਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਜਾ ਕਿ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਜਦ ਵੀ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰੋ ਤਾਂ ਦਿਲ ਲਾ ਕੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਵਿਚੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸਨੈਲਟੀ ਦੀ ਝਲਕ ਪੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਖੁਦ ਬੋਲੇ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਤਰਾਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਫ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਉਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸਨੈਲਿਟੀ ਝਲਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰੋ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੋ। ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਬਣੋ। ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਸੀ ਜਰੂਰ ਮਹਾਨ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ। ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ।

    ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਉਤਰੋ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਂਵੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਹੀ ਨਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ। ਝੂਠੇ ਲਾਰੇ ਲਾ ਕੇ ਤੁਸੀ ਦੂਸਰੇ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀ ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਅੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ। ਆਪਣਾ ਇਤਬਾਰ ਸਦਾ ਲਈ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਜਬੂਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ ਦਸ ਦਿਓ। ਦੂਸਰਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਜਬੂਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਇਤਨਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਮਨਾਇਗਾ ਜਿਤਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਪੁਰਾ ਨਾ ਉਤਰਨ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਇਤਬਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਸਵੇਟ ਮਾਰਡਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ –" ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕਰੋ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿਓਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗਾ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਉਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਛੱਡੋਗੇ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਣਨਗੇ।" ਸੋ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਉਤਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣੇਗੀ।

    ਜੇ ਤੁਸੀ ਭੀੜ ਦੇ ਮਗਰ ਲਗੋਗੇ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਭੀੜ ਜਿਤਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰ ਪਾਵੋਗੇ ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾ ਕੇ ਅਲੱਗ ਚਲੋਗੇ ਤਾਂ ਭੀੜ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਵੋਗੇ ਅਤੇ ਮਨ ਚਾਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕੋਗੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤੁਸੀ ਕੁਝ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਇਸ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਓ। ਜੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਅਸਫਲਤਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇਕ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜੇ ਖੁਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਕ ਫੁੱਲ ਮੁਰਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਨਵੇਂ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਪੌੜੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਿਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮੁੱਖ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨਾਂ ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰੋ।ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਲਣਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੜੇ ਪੈਰੀਂ ਇਨਸਾਨ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਵਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੇ ਜਾਓ। ਕਦੀ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਜਦ ਮੱਨੁਖ ਹੌਸਲਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੰਭਵ ਕੰਮ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ ਮੱਨੁਖ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਧਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਫਲ਼ਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਚਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਜਾਓ। ਮੰਜਿਲ ਤੋਂ ਉਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦ ਹਾਥੀ ਚਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਹੀ ਹਨ। ਹਾਥੀ ਉਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਮਸਤ ਚਾਲੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਨੇਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਤੁਫਾਨਾ ਵਿਚ ਅੰਦਰਲੀ  ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਦੀ ਨਾ ਬੁੱਝਣ ਦਿਓ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਤੁਫਾਨ ਸ਼ੌਰ ਕਰਕੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਸ਼ਾਲ ਜਲਦੀ ਰਹੇਗੀ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।

    ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਹੋਏ ਹਨ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਈ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਪਰ ਉਹ ਹਾਰੇ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਏ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਲਈ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਰਾਈਟਸ ਬਰਦਰਜ ਨੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਬਣਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀਆਂ ਲਵਾਈਆਂ।ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਲਬ ਬਣਾ ਕੇ ਹਨੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਗਰਾਮ ਬੈਲ਼ ਨੇ ਟੈਲੀਫੂਨ ਦਾ ਅਵੀਸ਼ਕਾਰ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦੁਸਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਜੋਹਨ ਲੋਗੀਆ ਬੈਰਡ  ਨੇ ਕਲਰ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਬਣਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦਮ ਆਹਮਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਅਟੁੱਟ ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਹੀ ਨਤੀਜੇ ਹਨ। ਤੁਸੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਧਰੂ ਤਾਰੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਚਮਕ ਸਕਦੇ ਹੋ।

    ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਕਦੀ ਘੁਮੰਢ ਵਿਚ ਨਾ ਆਓ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਕਰੋ। ਸਬਰ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲ ਦੇਖ ਕੇ ਨਾ ਝੂਰੋ। ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਝਾਤੀ ਮਾਰੋ। ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨਿਆਮਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਜੋ ਵੀ ਸਾਧਨ ਹਨ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਵੱਲ ਵਧੋ। ਚੰਗੇ ਭਵਿਖ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਨੇਰੇ ਰਸਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਤੁਸੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਜਾਵੋਗੇ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ। ਤੁਸੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣੇਗੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਜਲਾਲ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੁੰਧਿਆ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਲੋਕ ਦੰਗ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ। ਕੀ ਇਹ ਉਹ ਹੀ ਮਾਮੁਲੀ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੱਲ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ?