ਸਭ ਰੰਗ

  •    ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਪੁਸਤਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸਮਾਜਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਰੀ--ਬਲਵੀਰ ਕੌਰ ਢਿਲੋਂ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮੁਦਈ ਲੋਕ ਕਵੀ: ਚਿਰਾਗ ਦੀਨ ਦਾਮਨ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਸਮਾਜਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਗੀਤਕਾਰ - ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਗੁਰੀ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਗੁਰ-ਇਤਿਹਾਸ ਚ ਵਿਪਰਵਾਦੀ ਮਿਲਾਵਟ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਵੀ-ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਅਲਵਿਦਾ - ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਪਾਂਧੀ ਦੀ 'ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ' / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਛੋਟੇ ਲੋਕ - ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸਿਰਜਣਹਾਰੀਆਂ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਬਿਰਹਾ ਦੀ ਕਵਿਤਰੀ-ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਿੰਨਰ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਰਮਨ ਵਿਰਕ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 'ਮੇਰਾ ਘਰ ਕਿਹੜਾ' / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਵਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀਆ ਦਾ ਨਾਵਲ 'ਤਨਖ਼ਾਹੀਏ ' / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਸਤਨਾਮ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 'ਕਹੋ ਤਿਤਲੀਆਂ ਨੂੰ' / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ-ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਾੜਾ ਦੀ ਤੇਰੇ ਬਿਨ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸੜਕਸ਼ਾਪ ਸ਼ਾਇਰੀ - ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਕਾਰਵਾਂ ਚਲਦਾ ਰਹੇ ਦੇ ਖਲੋਤੇ ਲੋਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਜੂਨ 84 ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰਚੇਤਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ.ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਮੁਹੱਬਤੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਅਧੂਰੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ 'ਸਮਾਂ ਤੇ ਸੁਪਨੇ' / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸੰਬਾਦ ਪੁਸਤਕ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਓਮ ਰਾਜੇਸ਼ ਪੁਰੀ ਸਦਾ ਲਈ ਰੁਖ਼ਸਤ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਬੈਂਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ - ਸੰਗੀਤਕ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਖ਼ਜਾਨਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸੋਹੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਨਿਪੱਤਰੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਡਾ.ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ‘‘ਤਰੇਲਾਂ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ’’ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਨਾਵਲ ਜ਼ੀਨਤ -- ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦਰਦ ਦੀ ਹੂਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਮੋਤੀ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੋਪਾਰਾਏ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਚੋਰ ਮੋਰੀਆਂ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਪਰਮਵੀਰ ਜ਼ੀਰਾ ਦਾ ਪੁਸਤਕ ਪਰਵਾਜ਼ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਸੰਦੀਪ ਆਲਮ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਕਬਰਗਾਹ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਵਿਤਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਡਾ. ਸੋਨੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 'ਧੁੰਦ' / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਅਕਤਿਵ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਸਮਾਜੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਡਾ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੱਗੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ - ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਨਾਰੀ : ਇਸਤਰੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਦੋ ਤੇਰੀਆਂ ਦੋ ਮੇਰੀਆਂ - ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਡਾ.ਕਮਲੇਸ਼ ਉਪਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਰੰਗ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੋਚ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਕਰਨ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਕੋਏ ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ’ ਬਿਰਹੋਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )
  •    ਮਨੁੱਖੀ ਸੋਚ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ - ਪਾਰਲੇ ਪੁਲ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ )
  •    ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜਾਦੂਗਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ - ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ - ਉਸਨੂੰ ਉਜਾੜਿਆਂ ਨੇ ਉਜਾੜਿਆ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਮਹਿਕਾਂ ਦਾ ਵਣਜਾਰਾ : ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  •    ਕਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ / ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖ )
  • ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਪੁਸਤਕ (ਪੁਸਤਕ ਪੜਚੋਲ )

    ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ   

    Email: ujagarsingh48@yahoo.com
    Cell: +91 94178 13072
    Address:
    India
    ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ


    ਗੁਰਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਗਰੇਵਾਲ ਇੱਕ ਸੁਦ੍ਰਿੜ੍ਹ,ਮਾਨਵੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰ,ਸਮਾਜਿਕ ,ਧਾਰਮਿਕ,ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜ,ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੌੜੇ ਮਿੱਠੇ ਤਜਰਬੇ,ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਲਾਹਨਤਾਂ,ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਰਗੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਲ,ਸ਼ਪੱਸ਼ਟ,ਸੰਜਮ,ਸੁਹਿਰਦਤਾ,ਸਿਆਣਪ,ਸ਼ਿਦੱਤ,ਸਹਿਜਤਾ,ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਸੰਭਲ ਸੰਭਲਕੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹਿਸਾਬ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੁਰਦੀਸ਼ ਬੜੇ ਹੀ ਸੂਖਮ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪੁਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਰੰਗਤ ਦੇ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਸਿਆ ਮੈਟਰ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹਾਜਮੇਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਕੇ ਆਪਣੇ ਹਰ ਰੋਜ ਮਰਹਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੀਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਾਜ਼ਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਗੁਰਸਿਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾ ਬੀ ਏ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਐਮ ਏ ਪੰਜਾਬੀ,ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨੇ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰੋ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ।ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਪ੍ਰੋ ਗਰੇਵਾਲ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀ ਗੁਰਦੀਸ਼ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਲੜਕਾ ਸਤਪ੍ਰੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਕਿਰਨਜੋਤ ਇੰਜਨੀਅਰ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।ਗੁਰਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਇਨਸਾਨੀਂ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਗੜੂੰਦ ਕਰਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਸਮਾਜਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੀ ੍ਰਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਿਆਕਤ ਅਤੇ ਕਲਮ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਰਾਹੀਂ ਲਫਜਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਥਿਰਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਘੁੱਟਕੇ ਫੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

    Photo
    ਗੁਰਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਗਰੇਵਾਲ ਦੀ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ =ਹਰਫ ਯਾਦਾਂ ਦੇ= ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਹੈ।ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਮਾਅਰਕਾ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ,ਸਮਾਜਕ,ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲੇਖ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਤਾਣੇ ਪੇਟੇ ਦੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਛੇ ਲੇਖ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਪਾਜ ਉਘੇੜਦੇ ਹਨ। ਤੀਜਾ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਕਿਧਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖੀਰਲਾ ਭਾਗ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇ ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਿਆਂ ਰੁੱਖੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਰੌਚਕਤਾ ਵਿੱਚ ਗੜੂੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨਿਬੰਧ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਝੀਆਂ ਚੋਭਾਂ ਲਾ ਕੇ ਸੁਜੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਨਾਂ ਹੋਈਏ ਸਗੋਂੋ ਉਸ ਉਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਰਾ ਦੇਈਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੰਗ ਹਨ,ਉਹ ਵਿਖਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਥਾ ਜਿਸਨੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਦੀਸ਼ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਝੋਰਾ ਹੈ।ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਉਪਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ,ਲੈਪਟਾਪ,ਕੰਪਿਊਟਰ,ਆਈ ਪੈਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਸਾਮਾਨ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਹਿਸ ਨਹਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਓਪਰੇ ਤੇ ਵਾਧੂ ਜਿਹੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਸਾਧਨਾ ਵਲ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋ ਗਈਆਂ , ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਝੋਰਾ ਵੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਵੱਢ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨੂੰਹ ਸੱਸ ਨੂੰ ਤੇ ਸੱਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ,ਗੁਰਦੀਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ ,ਉਹ ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਠੀਕ ਰੱਖਣ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਗਹਿਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਵੀ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੈ। ਮਾਂ ਬਾਪ ,ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰੀਂ ਆਪ ਹੀ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡੋਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਬਣਨਗੇ ,ਉਹਨਾ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਆਸ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਿਥੋਂ ਮਿਲਣਗੇ। ਕਦੀ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਣਾ ਨਹੀਂ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕਠੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣੀ ਨਹੀਂ।ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਤਿਲਾਂਜਲੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹੋ ਅਣਹੋਂਦ ਦੀ ਚੀਸ ਗੁਰਦੀਸ਼ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਹੈ। ਇਨਸਾਨੀ ਈਰਖਾ ਵਿਵਹਾਰ,ਘੁਮੰਡ,ਵੱਡਾ ਘਰ, ਵੱਡੀ ਕਾਰ,ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਗਲੇ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਇਛਾਵਾਂ,ਲਾਲਚ,ਬੇਈਮਾਨੀ,ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸਾਡਾ ਵਿਰਸਾ ਪਲੀਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਜਵਾਨੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ,ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਕੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਸ਼ੇ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਜੀਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।ਆਰਥਿਕਤਾ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਬਦਲਵਾਂ ਢੰਗ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਿਰਸੇ ਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਨਵੇਂ ਆ ਗਏ ਹਨ।ਆਦਮੀ ਤੇ ਤੀਵੀਂ ਦੀ ਮਾਨਸਕਤਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਲਾਹਨਤ ਨੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹਲ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਸਿਰਫ ਭੋਗਣ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੀ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਤੇ ਕੁਕਰਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਸਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਜਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਜੂਲ ਖਰਚੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।ਵਿਆਹਾਂ,ਸ਼ਾਦੀਆਂ,ਮੰਗਣੇ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਗ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਤੇ ਅਥਾਹ ਖਰਚਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਮੈਰਿਜ ਪੈਲਿਸਾਂ ਦੇ ਕਲਚਰ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁਣ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਮੌਕੇ ਵਰ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੇਂ ਲੜਕੇ ਤੇ ਲੜਕੀ ਦਾ ਵਿਰਸਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਵਾਰਸ ਚੰਗੇ ਕਿਥੋਂ ਭਾਲਦੇ ਹੋ। ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨਕੁਤੇਆਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਰੋਗ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਸਮਾਜਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਤੇ ਗੁਰਦੀਸ਼ ਨੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ।ਗੁਰਦੀਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਗੀ ,ਸਰਲਤਾ ਵੰਨਗੀ ਤੇ ਵਖਰੇਵਾਂ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਇ ਪੁਸਤਕ ਟੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।