ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਿਕਾ, ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦਰਜਨ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ । ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪਾਈ ਅਧੀਨ ਹਨ । ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ,ਦਿਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਮੁੰਬਈ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ । ਗਾਥਾ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ, ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ, ਸਤਿ ਪੁਰਖ ਭਾਈ ਲਾਲੋ, ਜੀਵਨ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ,ਸੰਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ,ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ ਬੀਬੀ ਸੁੱਖਾ ਜੀ ,ਕਲਿ ਤਾਰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਇਆ ,ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ ।,ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ (2023 ) ਛਪ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ । ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ 33 ਰੰਗਦਾਰ ਦੁਰਲਭ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ । ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਬੁਢਾਂ ਜੀ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਦੀ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾਂ ਜੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਂਨ ,ਕਥੂ ਨੰਗਲ, ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ , ਤਪ ਸਥਾਂਨ ਝੰਡੇ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਪਲੰਘ ,ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਮਾਧਾਂ ਰਾਮਦਾਸ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁੰਵਰ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਚੇਤਨਪੁਰਾ, ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁਖ ਸੇਵਾਦਾਰ ਬਾਬਾ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ, ਬਾਬਾ ਭਗਵੰਤ ਭਜਨ ਜੀ ,ਬਾਬਾ ਰਛਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਰਦਾਰ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਥੂਨੰਗਲ ਮਾਤਾ ਹਰਮੋਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਜੀ ,ਬੀਬੀ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਰਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਪੁਸਤਕ ਦੋ ਭਾਂਗਾਂ ਵਿਚ ਹੈ । ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ (ਪੰਨਾ1-168 )ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਬੰਸਾਵਲੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਪੁਤਰ ਸਨ ।ਸੁਧਾਰੀ ,ਭਿਮਾਰੀ , ਮਹਿਮੂ ਤੇ ਭਾਂਨਾ । ਭਾਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁਤਰ ਸੀ । ਭਾਨਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁਤਰ ਸਰਵਣ ਤੇ ਜਲਾਲ ਸੀ । ਸਰਵਣ ਦਾ ਪੁਤਰ ਝੰਡਾ ਸੀ । ਝੰਡਾ ਦੇ ਪੁਤਰ ਗੁਰਦਿਤਾ ਤੇ ਹਰਦਿਤਾ ਸਨ । ਗੁਰਦਿਤਾ ਦਾ ਪੁਤਰ ਭਾਈ ਕੁਇਰ ਜੀ ਸਨ । ਇਸ ਤਰਾ ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੁਣ ਤਕ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ।ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕਾਂਡਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ । ਭਾਈ ਕੁਇਰ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਸੀ । ਤੇ ਨਾਮ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ।
ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਈ ਸੁਘਾ ਜੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਗੌਰਾਂ ਜੀ ਸਨ । ਮਾਤਾ ਸੁਲਖਣੀ ਜੀ (ਮਹਿਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਅਚਲ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਮਿਰੋਯਾ ਸੀ । ਬੀਬੀ ਜੀ ਸਮਰਾਹ ਗੋਤ ਵਿਚੋਂ ਸੀ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ,ਮਾਤਾ ਸੁਲਖਣੀ ਤੇ ਦੋਨੋ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਤੇ ਬਾਬਾ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਜੀ ਗਏ ਸੀ ।(ਪੰਨਾ 33)ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁਤਰ ਸੁਧਾਰੀ ਸੀ । ਪਿੰਡ ਭਾਨਾ ਤਲਵੰਡੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁਤਰ ਦੇ ਨਾ ਤੇ ਹੈ । ਪਿੰਡ ਝੰਡੇ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ । ਝੰਡਾ ਜੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਪੜਪੋਤਰੇ ਸਨ । ਲੇਖਿਕਾ ਦੀ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁਤਰ ਸੁਧਾਂਰੀ ਜੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਇਸ ਵੇਲੇ ਛੈਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਅਜਨਾਲਾ ,ਪਖੋਕੀ ,ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਭਾਈ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਗੁਰੁਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣਾ ,ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ,ਬਾਦਸ਼ਾਂਹ ਅਕਬਰ ਦਾ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਆਉਣਾ ,ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਚਕ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ) ਵਸਾਉਣਾ ,ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਬੋਲ ਬਚਨ ਕਰਨੇ ,ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ , ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦਾ ਪੁਤਰ ਵਰ ਲੈਣ ਲਈ ਬੀੜ ਸਾਹਿਬ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਿਲਚਸਪ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਹਨ ।,ਸੰਖੇਪਤਾ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹੈ । ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਦਿਤੀ ਸੀ । ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ । ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰਨਾ, ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਗਵਾਲੀਅਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸਾਖੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਹੈ ।
ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿਖਾਈਆਂ ਕੁਝ ਅਜ਼ਮਤਾਂ/ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ । ਇਕ ਸਿਖ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਘੋੜਾ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ । ਉਹ ਸਿੱਖ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾਂ ਜੀ ਪਾਸ ਫਰਿਆਦ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ । ਉਹ ਘੋੜਾ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਲਾਮਈ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆ । ਇਹ ਸਾਖੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ (ਪੰਨਾ 188) । ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਰਸਮ ,ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ,ਸੈਨਿਕ ਭਰਤੀ ਕਰਨੇ ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਿਲ੍ਹੇਬੰਦੀ ,ਬੀਬੀ ਕੌਲਾਂ ਦਾ ਸਿਖੀ ਪਿਆਰ , ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬੀਬੀ ਕੋਲਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬਿਬੇਕਸਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ (ਪੰਨਾ 191-194) ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣੇ । ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਨੀ, ਬੀਬੀ ਕੋਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 24 ਦਿਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਭਵਿਖਵਾਣੀ ,ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ )ਵਸਾਉਣਾ , ਤੇ ਬੀਬੀ ਕੌਲਾਂ ਦਾ ਚੋਵੀ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਅਟਲ ਰਾਇ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬੀਬੀ ਕੋਲਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਦਿਤਾ ਸੀ ।, ਮਾਂ ਕੌਲਾਂ ਤੇ ਪੁਤਰ ਬਾਬਾ ਅਟਲ ਰਾਇ ਜੀ ਦੀ ਯਾਂਦਗਾਰ ਕੌਲਸਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਂਹ ਗੁਰੂ ਹਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪੁਤਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕ ਸਨ ।ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦਿਤਾ । ਬਾਬਾ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਉਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਕੀਤਾ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਤੇ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ । ਭਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਵਖਾਈ । ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਆਯੂ 125 ਸਾਲ ਸੀ ( ਜਨਮ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1506 ਈਸਵੀ 14 ਮਘਰ 1631 ਈਸਵੀ ) ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਕਵਾਨ ਬਨਾਏ ਗਏ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਹੋਇਆ ।
ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਂਗ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁਤਰਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ । ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ । ਭਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਬਨ੍ਹੀਆਂ । ਇਸ ਭਾਗ ਵਿਚ (ਪੰਨਾ 201-338) ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ । ਗੁਰੂ ਹਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣਾ ,, ਭਾਈ ਭਾਂਨਾ ਜੀ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਭਾਈ ਸਰਵਣ ਜੀ ਸੀ ।ਭਾਈ ਸਰਵਣ ਜੀ ਗੁਰੂ ਹਰ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਰਹੇ । ਭਾਈ ਸਰਵਣ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਜੀ ਹੋਏ । ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਹਰਦਿਤਾ ਜੀ ਸਨ । ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਭਾਈ ਕੁਇਰ ਜੀ ਹੇਏ । ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ ,ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ ,ਭਾਈ ਕੁਇਰ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਤੇ ਨਾਮ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਹੋਇਆ । ਭਾਈ ਕੁਇਰ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ । ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ਼ ਦੀਆ ਸਾਖੀਆਂ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਧ ਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੁਸਤਕ ਸੌ ਸਾਖੀ ਦਾ ਖੋਜਮਈ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ । ਸੌ ਸਾਖੀ ਦਾ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਚਲਣ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਜੀ ,ਭਾਈ ਸੁਖਾ ਜੀ ,ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਧਾਂਨ ਕੌਰ ,ਭਾਈ ਮੋਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਭਾਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁੰਵਰ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ ਹੈ ।ਇਕ ਸਾਖੀ ਸੂਫੀ ਕਵੀ ਸ਼ਾਂਹ ਹੁਸੈਂਨ ਦੀ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਰੂਹਾਨੀ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਹੈ । ਮਹੰਤਾਂ ਦੇ ਸੇਵਾਕਾਲ (ਪੰਨਾ 338) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ । 1923 ਵਿਚ ਝੰਡੇ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗੁਰਦਾਆਰਾ ਸੁਧਾਂਰ ਲਹਿਰ ਤਹਿਤ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਗੁਰੁਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । 1506 -1923 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜਗਿਆਸੂ ਪਾਠਕਾਂ , ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਾਹਿਬਾਨ ਖੋਜੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਢਾਂਡੀ ਸਿੰਘਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ।,ਪੁਸਤਕ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਕੀਮਤੀ ਸੁਗਾਤ ਹੈ ।
ਵਡ ਆਕਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸਤਕ (ਪ੍ਰਥਾਇ ਸਾਖੀ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਉਂਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ (1506 -1923 ) , ਲੇਖਿਕਾ ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਟਿੱਬਣ ਕਲਾਂ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਆਜ਼ਾਦ ਬੁਕ ਡਿਪੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਨੇ 339 ਮੁਲ 495 ਰੁਪਏ )